Geologlar oltin Yer qobig‘ining chuqur qatlamlarida, yuqori bosim va harorat ostida shakllanishini aniqlashdi. Tadqiqot natijalari Communications Earth & Environment jurnalida chop etildi.

Tadqiqotchilar Yer qa’rida oltinning yirik to‘plamlari hosil bo‘ladigan hududlarni belgilab berishdi. Bu jarayonlar elementlarning kimyoviy o‘zgarishiga sabab bo‘luvchi yuqori harorat va bosim ta’siri bilan bevosita bog‘liqdir.

Xususan, Yer qobig‘ining chuqur qatlamlarida minerallar va flyuidlar (suyuqliklar) ta’sirga kirishadigan o‘ziga xos nuqtalar mavjud. Mutaxassislar bunday hududlarni metallar eritmaga o‘tib, harakatlanadigan va keyinchalik to‘planadigan «oshxona»ga qiyoslashmoqda. Vaqt o‘tishi bilan bu jarayon ruda tanalarining shakllanishiga olib keladi.

Oltinning ajralib chiqishiga bir nechta omil ta’sir ko‘rsatadi. Ular orasida geotermal oqimlar, tektonik plitalarning harakati va tog‘ jinslarining tarkibi alohida ahamiyatga ega. Ushbu omillarning uyg‘unligi metallning eritmalardan ajralib chiqishi va qattiq shaklga o‘tishi uchun zarur sharoitlarni yaratadi.

Oltin Yer qobig‘ida keng tarqalgan bo‘lsa-da, yirik konlar faqat muayyan sharoitlar zanjiri mos kelgandagina vujudga keladi. Bu oltin konlari soni cheklangani va faqat ayrim geologik zonalarda joylashgani haqidagi savolga oydinlik kiritadi.

Olingan yangi ma’lumotlar yangi oltin konlarini kashf etish va o‘zlashtirishda yordam berishi kutilmoqda: geologiya-qidiruv ishlarini rejalashtirish yengillashadi va qazib olish samaradorligi oshadi.