Синов

Улар бир-бирларини жуда узоқ кутишди. Бир-бирларини билмаган, танимаган ҳолда бахт онларини кутишди. Ҳар икки томонда неча бор тўй ҳаракатлари бошланди, аммо висол оқшоми ҳадеганда тутқич беравермади. Умид учқунлари сўна бошлаганида икки ёш автобус бекатида учрашиб қолишди. Қисқа танишув қатъий аҳдга айланди. Тўй...

Тўй куёвнинг ҳовлисида, очиқ осмон остида бўлди. Ҳаво очиқ, аммо ёзга хос бўлмаган дилгирроқ шабада эсиб турар, келиннинг кўйлагига тегажоғлик қилаётгандай эди.

Бирдан кўк гумбурлади, чақмоқ  тўйхонани кўзни олгудек даражада ёритди. Ёмғир шаррос қуя бошлади. Ҳамма ўзини айвонга урди.

Келин-куёв жойларида қолишди, ўринларидан туришса, айвонга қочишса, бахт қушлари учиб кетадигандай, висол тахтини кимдир эгаллаб оладигандай жим ўтиришди. Кийим-бошлари шалаббо бўлди, ёмғир ич-ичларига ўтди. Буни ҳатто сезишмади ҳам. Узоқ давом этган кутиш заҳматлари ювилди. Бекатда туғилган аҳдлари шу куниёқ синовдан ўтди. Ёмғир чекинишга мажбур бўлди. Кўкда яна қуёш чарақлади.

 Кўча

Кексайиш болалик хотираларини эслашдан бошланади шекилли...

Минг йиллик тарихга эга қишлоғимизда суннат тўйлари қиш-қировли кунлари ўтар, сўқим сўйилиб, дош қозонларда ош дамланар, юрт олдига дастурхон ёзиларди. Ёзда бўлса ҳашар авжига чиқар, катталарга қўшилиб, биз болалар ҳам бу маросимда қатнашар эдик.

Ота-она уйланган ўғлига уй қурмоқчи бўлса, қариндош-уруғ, дўст-қадрдонларини ҳашарга чорлар, улар усталарга қўшилиб, бир-икки кун ичида икки-уч хонали уйнинг деворини кўтариб, устини ёпворишарди. Аёлларнинг ҳашари – усталарга йўқлов оши жўнатишдан иборат эди, таниш-билиши, қариндошлари кўпларникидаги ҳашар қуюқ зиёфатга  айланиб кетар, ҳашарчилар бир-бирларига маъноли қараб, «Оҳ-оҳ, ҳашар эмас, ошар бўлди-ку», дейишарди.

Бир гал дадам билан қўшни қишлоқдаги қариндошимизникига ҳашарга бордик. Усталар қуриладиган уйнинг тўрт бурчагига қозиқ қоқиб, иш бошлашаётган экан. Дадам ўзларича бир нималарни чамалаб кўрдилар-да, қуюқ қошлари бир оз чимирилиб, қариндошимизни олдиларига чақирдилар, «Жияним, уйнинг ташқи девори кўчага чиқиб кетибди, ярим қулоч ичкарига олиш керак», дедилар. Бу гап жиянларига ҳам, усталарга ҳам ёқмади. Деворнинг тагига тош териш бошланиб кетди.

Биз тушликни кутмай, уйга қайтдик. Хафа бўлганларини сезиб турибман, аммо сабабини билмайман. Дадам бўлса ўзларига ўзлари: «Эҳ, жиян, жиян, қабристоннинг ерини қўшиб ол – майли, масжиднинг ерини қўшиб ол – майли, аммо кўчанинг ҳақига тегма», деган гапни эшитмаган экансан-да, Парвардигор, ўзинг кечир», дердилар, холос.

Уй кузга қолмай битди. Аммо... баҳорда кучли сел келиб, ташқи деворини ювиб кетди.

Силкиниш 

Автобус ўйдим-чуқур йўлда бораётиб бир силкинган эди, тик турган икки киши бир-бирига дурустгина туртилиб кетди. Бирининг қўлидаги тугун ерга сочилди, иккинчисининг кўзойнаги учиб кетди. Иккови ҳам нордон, кесатиқ гапларга уста экан, бир-бирларини роса «сийлашди», кейин дағаллик қилишга ўтишди. Ёшроғи пўписани қойиллатди. Каттароғи: «Зўр бўлсанг, қани туш, автобусдан, кучингни кўрсат», деди.

Манзилга етгунча автобус яна бир-икки силкинди. Одам сийраклашди. Охири маълум бўлдики, ҳар иккала уришқоқ олис сафардан омон-эсон қайтиб келган дўстларини кўргани битта хонадонга келишаётган экан...

Аҳмаджон Мелибоев