Sayyoramizning eng boy odami, milliarder Ilon Mask insoniyat tarixida yangi sahifa ochdi, u rasman dunyodagi birinchi trillioner maqomini qo‘lga kiritdi. Ushbu ulkan moliyaviy sakrash Maskning eng shuhratparast loyihalaridan biri bo‘lmish SpaceX kompaniyasining qimmatli qog‘ozlar bozoridagi muvaffaqiyatli yurishi ortidan yuz berdi.

Wall Street tahlilchilari va xalqaro moliyaviy manbalarning xabar berishicha, SpaceX o‘z aksiyalarini birlamchi joylashtirishni (IPO) yakunlaganidan so‘ng, aerokosmik gigantning umumiy bozor qiymati astronomik 1,7 trillion dollarga yetgan. Bu esa kompaniyaning asosiy aksiyadori bo‘lgan Ilon Maskning shaxsiy boyligini 1,1 trillion dollarga olib chiqdi.

Ekspertlarning ta’kidlashicha, Mask kapitallashuvining keskin o‘sishi uning elektromobillar sanoatidagi brendi (Tesla) emas, balki aynan koinotni zabt etishga qaratilgan startapi bilan bog‘liq. Ayni paytda trillioner boyligining asosiy qismini, qariyb 866 milliard dollarini SpaceX kompaniyasidagi ulushi tashkil etmoqda.

Koinot sanoatidagi monopol mavqe, sun’iy yo‘ldosh orqali global internet yetkazib beruvchi Starlink tarmog‘ining kengayishi va AQSh aviatsiya-koinot agentligi — NASA bilan tuzilgan ko‘p milliardlik shartnomalar SpaceX’ni investorlar uchun eng jozibador aktivga aylantirdi.

Moliyaviy tahlilchilar fikricha, agar so‘nggi o‘n yillikda Mask texnologiya dunyosini Tesla orqali hayratda qoldirgan bo‘lsa, keyingi o‘n yillik to‘liq SpaceX nazoratiga o‘tmoqda. Kompaniyaning koinot turizmi va qayta ishlatiladigan raketalar sohasidagi inqilobi Maskni oddiy milliarderlar qatoridan mutlaqo boshqa ligaga trillionerlar safiga olib chiqdi.

Garchi SpaceX eng yirik daromad manbaiga aylangan bo‘lsada, Maskning qolgan aktivlari ham jahon iqtisodiyotiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishda davom etmoqda:

• Tesla: Dunyodagi eng qimmat avtomobil brendi bo‘lib, elektromobillar bozorida yetakchilikni saqlab qolmoqda.
• X (sobiq Twitter): Global axborot maydonini shakllantiruvchi va siyosiy-ijtimoiy jarayonlarga ta’sir qiluvchi asosiy media platforma.
• Neuralink: Inson miyasi va kompyuter o‘rtasidagi neyron aloqalarni o‘rganuvchi, tibbiyotda inqilob qilishga yaqin turgan yuqori texnologik loyiha.

Ilon Maskning 1,1 trillion dollarlik dovonni zabt etishi nafaqat shaxsiy yutuq, balki global iqtisodiyotdagi yangi davr — Yangi koinot iqtisodiyoti (New Space Economy) g‘alabasidan dalolat beradi.

Iqtisodiyot bo‘yicha Nobel mukofoti laureatlari va xalqaro ekspertlar ushbu voqeadan so‘ng dunyo bozorlarida texnologik gigantlarning o‘rni yanada kuchayishi va davlatlardan ko‘ra xususiy korporatsiyalarning global siyosatdagi ta’siri ortib borishini bashorat qilishmoqda.

Insoniyat tarixidagi ilk trillioner endilikda nafaqat Yer yuzidagi iqtisodiy jarayonlarni, balki Marsni mustamlaka qilish bo‘yicha o‘zining azaliy strategik rejasini ham tezlashtirish uchun cheksiz moliyaviy imkoniyatga ega bo‘ldi.