Исроил бош вазири Биньямин Нетаньяху Флоридага борди. Бугун кечқурун у АҚШ президенти Дональд Трамп билан музокаралар ўтказади. Бу икки сиёсатчи Трампнинг иккинчи президентлик муддати бошланганидан бери олтинчи марта учрашяпти.

CNN манбаларга таяниб хабар беришича, Нетаньяху Трамп билан учрашувда Ғазода яна бир ҳарбий операция ўтказишга розилик олишга ҳаракат қилади. Телеканалнинг таъкидлашича, гап АҚШ воситачилигида тайёрланган ва амалга оширилаётган Исроил ва ҲАМАС ўртасидаги ўт очишни тўхтатиш режими доирасидаги «сўнгги куч намойиши» ҳақида кетяпти.

«Нетаньяху ўзбошимчалик билан эмас, муайян сиёсий муҳит ва босимлар ичида қарор қабул қиляпти», – деб иқтибос келтиради CNN ўз манбасидан.

ОАВ маълумотларига кўра, Трамп атрофидаги асосий шахслар, шунингдек АҚШнинг Форс кўрфази давлатлари, Туркия ва Қатардаги иттифоқчилари Нетаньяху Ғазодаги сулҳ режасини амалга оширишни чўзаётганидан тобора кўпроқ норози бўлмоқда ва минтақада барқарорликка путур етказиши мумкин бўлган қарорлардан хавотирда.

Нетаньяху ва Трамп ўртасидаги учрашув Мар-а-Лаго қароргоҳида ўтади. Ҳозирда АҚШ, Исроил ва араб давлатлари ўртасида сулҳ ташаббусининг кейинги қадамлари бўйича келишмовчиликлар мавжудлиги маълум.

Ўт очишни тўхтатиш режими октябрь ойида, ҲАМАСнинг Исроилга ҳужумига икки йил тўлишидан бир неча кун ўтиб бошланган эди. Ўша ҳужум оқибатида тахминан 1200 киши ҳалок бўлган. Биринчи босқич доирасида Исроил 33 нафар исроиллик гаровга олинган шахс эвазига юзлаб фаластинлик маҳбусларни озод қилди ва қўшинларини анклав чегараларига олиб чиқди.

Томонлар ҳали ўтиши керак бўлган иккинчи босқич Трампнинг 20 банддан иборат режасини ўз ичига олади ва у анча мураккаб ҳисобланади. БМТ Хавфсизлик Кенгаши томонидан маъқулланган ҳужжат Ғазода ҲАМАС ҳокимиятини тугатиш бўйича «йўл харитаси»ни белгилайди.

Хусусан, ҳужжат АҚШ ва Европа Иттифоқида террористик деб тан олинган гуруҳ иштирокисиз, халқаро ҳамжамият, жумладан, Яқин Шарқ давлатлари ва АҚШнинг фаол иштирокида, Ғазони урушдан кейинги тиклаш тамойилларини белгилайди.

Режага кўра, фаластинликлар Ғазо секторида кундалик бошқарув билан шуғулланувчи «технократик, сиёсатдан холи» қўмита тузади. У халқаро инспекторлар – «Тинчлик кенгаши» деб аталувчи тузилма – назорати остида ишлайди ва БМТнинг икки йиллик, узайтирилиши мумкин бўлган мандати доирасида Ғазони тиклаш жараёнини ҳам назорат қилади.

Ҳужжат анклавни демилитаризация қилиш ва радикаллашувдан холи этишни назарда тутади, Исроил ва араб дунёси ўртасида муносабатларни нормаллаштиришга чақирувни ўз ичига олади ҳамда қайси шартлар асосида «Фаластиннинг ўз тақдирини ўзи белгилаши ва давлатчиликка олиб борувчи реал йўл очилиши мумкинлиги»ни тушунтиради.

Шу билан бирга, ўт очишни тўхтатиш режими бошланганидан буён Исроил ва Ғазо томони бир неча бор бир-бирини сулҳни бузишда айблаб келмоқда.

CNN суҳбатдошларининг фикрича, Нетаньяху АҚШга ташрифи чоғида Ғазо бўйича кейинги қадамларни Эрон ва Ливан бўйича хавфсизлик кафолатларини олиш билан боғлашга ҳаракат қилади. Шунингдек, манбаларга кўра, у Вашингтондан Исроил бош вазирини оқлаш кампаниясини қўллаб-қувватлашни ҳам сўраши мумкин.

Телеканалнинг маълум қилишича, Нетаньяху учун 2026 йилда бўлиб ўтадиган сайловларга тайёргарлик бошланмоқда ва бу жараёнда Дональд Трамп муҳим роль ўйнаши мумкин.